Nene Hatun Kız Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi - Veliler İçin
Sayın veliler, bu sunumda aile içi iletişimde ve çocuklarımızla ilişkilerimizde karşılaştığımız çatışmaları yapıcı bir şekilde çözme becerilerimizi geliştirmeyi hedefliyoruz.
Bu sunum, çocuklarımızın gelişimine katkıda bulunmak amacıyla hazırlanmıştır.
Çatışma, en az iki kişi arasında fikir, istek, ihtiyaç veya değerlerin uyuşmaması durumudur.
Aile içinde çatışma doğal ve kaçınılmazdır. Önemli olan çatışmaları yapıcı şekilde yönetebilmektir.
Anne-baba, ebeveyn-çocuk ve kardeşler arasında çeşitli çatışmalar yaşanabilir.
"Çatışma, ilişkilerin doğal bir parçasıdır. Önemli olan onu nasıl yönettiğimizdir."
Aile içi çatışmaların ortaya çıkmasına neden olan faktörler:
Aynı durumu farklı şekilde algılamak çatışmaya neden olabilir.
Yetersiz iletişim, yanlış anlamalara yol açabilir.
Kuşaklar arası kültürel farklılıklar anlaşmazlık kaynağı olabilir.
Aile üyelerinin rollerine ilişkin beklentiler uyuşmayabilir.
Veli Önerisi: Çatışma nedenlerini anlamak, çözüm için ilk adımdır.
Çatışmalara verdiğimiz tepkiler üç temel kategoride incelenebilir:
(Kaybet-Kaybet veya Kaybet-Kazan)
Çatışmadan uzak durma, sorunu görmezden gelme.
(Kazan-Kaybet)
Öfke, suçlama, eleştiri, tehdit içeren tepkiler.
(Kazan-Kazan)
İşbirliği, uzlaşma, anlayış içeren çözüm odaklı yaklaşımlar.
Çatışma farklı fikirdeki insanlar arasındaki etkileşimin doğal sonucudur. Yapıcı çözüldüğünde tüm taraflar için faydalı olur.
Çatışmaları çözmede en önemli beceri sağlıklı iletişimdir:
Karşıdaki kişiyi yargılamadan, dikkatle dinlemek.
Kendimizi karşımızdakinin yerine koyarak onu anlamak.
Suçlayıcı "sen dili" yerine, kendi duygularımızı ifade eden "ben dili" kullanmak.
Sen Dili (Kaçının): "Sen her zaman dağınıksın!"
Ben Dili (Kullanın): "Odan dağınık olduğunda, evin düzenini korumakta zorlanıyorum."
Bazı iletişim biçimleri çatışmayı çözmek yerine şiddetlendirir:
"Hemen odanı topla!"
Karşı tarafı savunmaya iter.
"Bunu yapmazsan telefonunu alırım!"
Güveni zedeler, korku yaratır.
"Zaten sen hep böylesin!"
İlişkiyi yıpratır, özgüvene zarar verir.
"Büyüklerine saygılı olmalısın!"
Savunmaya geçirir, iletişimi kapatır.
Bu iletişim engellerinden kaçınmak, aile içi ilişkileri güçlendirir.
Çatışmalarla başa çıkmada kullanabileceğimiz 5 temel strateji:
(Kaçınma)
Çatışmadan uzak durma, sorunu erteleme.
(Uyma)
İlişkiyi korumak için kendi isteklerinden vazgeçme.
(Güç Kullanma)
Kazan-kaybet yaklaşımı, baskı kurma.
(Uzlaşma)
Her iki tarafın da biraz taviz verdiği orta yol.
(İşbirliği)
Kazan-kazan yaklaşımı, her iki tarafı da memnun eden çözüm.
Veli Önerisi: Aile içi çatışmalarda "Baykuş" (işbirliği) stratejisi en sağlıklı sonucu verir.
Çocuklarımızla yaşadığımız çatışmaları yönetmek için öneriler:
Öfkenizi kontrol altına alın. Sakin kafayla düşünün.
En iyi yaklaşım nedir? Nasıl bir dil kullanmalısınız?
Çatışmayı çözmek için uygun ortam hazırlayın.
İyi niyetli olduğunuzu hissettirin.
Siz ve çocuğunuz çok öfkeliyken sağlıklı düşünemezsiniz. Önce sakinleşin.
Çocuğunuzu dinlerken dikkat etmeniz gerekenler:
"Çocuklarınızı dinlemek, onlara verdiğiniz en değerli hediyedir."
Çatışmayı çözmek için önce problemi doğru tanımlamalısınız:
Her iki tarafın bakış açısını dinleyin.
Çocuğunuz için önemli olan noktaları anlamaya çalışın.
Her iki taraf da ne hissettiğini açıkça ifade etsin.
Problemi tanımlarken "sen" yerine "biz" ifadesini kullanın. Örneğin: "Bizim sorunumuz nedir?"
Problemi tanımladıktan sonra çözüm önerileri geliştirin:
Çocuğunuzun fikirlerini dinleyin ve onları ciddiye alın. Kendi çözümünüzü dayatmayın.
Geliştirdiğiniz çözüm önerilerinden en uygun olanını seçin:
Her çözümün artılarını ve eksilerini tartışın.
Her iki tarafın da kabul edeceği bir çözüm üzerinde anlaşın.
Çözümün nasıl uygulanacağını, kimin ne yapacağını belirleyin.
Çocuklarımıza çatışma çözme becerisi kazandırmak neden önemli?
Çatışma çözme becerisi, çocuğun duygusal zeka gelişiminde önemli yer tutar.
Arkadaşlık ilişkilerini yönetmeyi öğrenirler.
Problemlerini çözebilen çocukların özgüveni artar.
Yetişkinlik dönemindeki sorunlarla başa çıkma becerisi kazanırlar.
Çocuklarınıza problem çözme becerisi kazandırmak, onlara hayat boyu kullanacakları bir yetenek kazandırmaktır.
Çocuklarımızın problem çözme becerilerini geliştirmede ailenin rolü:
Çocuklar sözlerinizden çok davranışlarınızı örnek alır.
Onun isteklerini anlamaya çalışın, duygularını önemseyin.
Çocuğunuzu düşünmeye teşvik edin, kendi çözümünü bulmasına yardım edin.
Kendine güvenini artıracak küçük sorumluluklar verin.
"Çocuklarınızın problemlerini çözmek yerine, onlara problem çözmeyi öğretin."
Sağlıklı iletişim, mutlu aileler!
Çocuklarımızın gelişimine gösterdiğiniz ilgi ve özen için teşekkür ederiz.